ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı ve nükleer program konularında yürütülen diplomatik temaslar çıkmaza girdi. ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'dan gelen son teklifi yetersiz buldu.
The New York Times'ın haberine göre, İran'ın önerisi ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasını şart koşarken, nükleer faaliyetlere ilişkin kritik sorulara net yanıt vermiyor. Trump, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer dosyanın geri plana itilmesine kesinlikle karşı çıktı. ABD Başkanı, nükleer silaha sahip bir İran'ı kabul etmeyeceklerini vurguladı.
The Wall Street Journal'a göre Tahran yönetimi, müzakereler için üç aşamalı bir yol haritası sundu. İlk aşamada Hürmüz Boğazı'ndaki saldırıların durdurulması karşılığında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri faaliyetlerini sonlandırması, yeniden başlamayacağına dair güvence vermesi ve limanlara uygulanan ablukanın kaldırılması talep ediliyor. İkinci aşamada aracı aktörlerin devreye girerek boğazın statüsü ve yönetimine ilişkin bir uzlaşı sağlaması öngörülüyor. Üçüncü aşamada ise İran, boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürürken nükleer programı ve bölgedeki müttefik gruplara sağlanan finansman gibi başlıkların müzakereye açılmasını öneriyor. Ancak Washington yönetimi, özellikle nükleer konusunun ertelenmesini kabul edilebilir bulmuyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, ABD'nin temel önceliklerinden taviz verilmeyeceğini belirtti. Wales, "ABD basın üzerinden müzakere yürütmez. Kırmızı çizgilerimiz en başından beri açık" dedi. Yönetim içinde ekonomik dayanıklılık tartışması öne çıkıyor. Boğazın kapalı kalmasının yarattığı maliyetin hem ABD hem de İran açısından ciddi sonuçlar doğurduğu değerlendiriliyor.
Trump'ın, İran Dışişleri Bakanı A.A. tarafından Pakistan'a sunulan rapor sonrası teklifi değerlendirdiği ancak olumlu yaklaşmadığı ifade ediliyor. ABD Başkanı'nın kısa süre önce başka bir öneriyi de geri çevirdiği biliniyor. Tahran'ın hafta sonu İslamabad'daki görüşmelere katılmaması süreci karmaşık hale getirdi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İran'daki iç siyasi ayrışmalara dikkat çekerek, yönetim içindeki "sertlik yanlıları" ile "ılımlılar" arasındaki çekişmenin karar alma süreçlerini zorlaştırdığını savundu.
Nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamaması, Washington'un temel hedeflerinden birine henüz ulaşamadığını ortaya koyuyor. İran'ın, abluka koşullarına rağmen Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili kontrolünü sürdürdüğü belirtiliyor. ABD'nin tarihsel olarak uluslararası sularda seyrüsefer serbestisini savunduğu bilinse de, mevcut politikaların müttefikler nezdinde soru işaretleri yarattığı ifade ediliyor. Uzmanlar ise ikiye bölünmüş durumda.
Görüşmelerin çıkmaza girmesi üzerine ABD basınında yapılan haberlerde, İran'ın yeni bir barış önerisini yakında sunmasının beklendiği belirtildi.
