Uyku takibi yapan cihazların yaygınlaşmasıyla birlikte, bazı kişilerde mükemmel uyku elde etme takıntısı geliştiği belirtiliyor. Bu durumun klinik adı orthosomnia olarak adlandırılıyor ve uzmanlara göre uyku kalitesini düşürebiliyor.
Birleşik Krallık'ta resmi bir hastalık olarak tanınmasa da doktorlar, hastalarının uyku takip cihazlarından elde ettikleri verilerle kendilerine uyku bozukluğu teşhisi koymaya çalıştıklarını gözlemliyor. Bu durumun, aslında sağlıklı uykuya sahip kişilerin bile kaygı duymasına ve uyku sorunları yaşamasına neden olabileceği ifade ediliyor. Londra'daki Royal Brompton Hospital'da uyku tıbbı danışmanı Dr. Alanna Hare, uyku puanı kavramının bilimsel bir karşılığı olmadığını ve tamamen cihaz üreticileri tarafından yaratıldığını belirtiyor. Hare, bu tür cihazların hastalarda kaygıya yol açtığını ve uykuya dair saplantılı bir düşünce yapısı oluşturduğunu vurguluyor.
Uyku analizini içeren ilk ticari fitness takip cihazı 2009 yılında piyasaya sürüldü. Günümüzde birçok akıllı saat ve yüzük, kullanıcıların uyku evrelerini (hafif, derin, REM uykusu) ve uyanıklık sürelerini raporluyor. Ancak Dr. Hare, bu puanların gerçek uyku biliminde bir karşılığı olmadığını ve yalnızca üreticiler tarafından oluşturulduğunu ifade ediyor. Bazı hastaların tıbbi test sonuçları normal çıksa bile cihaz verileri nedeniyle uyku sorunları yaşadıklarına inanmaya devam ettiklerini ekliyor.
Geçtiğimiz ay San Francisco'da Oura'ya karşı açılan bir davada, şirketin uyku takip cihazlarının doğru ölçüm yapmadığı ve yapay zeka tahminlerine dayandığı iddia edildi. Oura ise bu iddiaları reddederek bilimsel çalışmalarının arkasında olduklarını belirtti. Şirket, ölçümlerini ve tahminlerini açıkça anlatmaya kararlı olduklarını vurguladı.
Araştırmalar, uyku takip cihazlarının doğruluğu ne olursa olsun, kullanıcıların gün içindeki performanslarını etkileyebileceğini gösteriyor. Oxford Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmada, rastgele atanan uyku puanlarına sahip katılımcıların, gerçek uyku durumlarından bağımsız olarak kendilerini daha yorgun hissettikleri ve dikkat düzeylerinin düştüğü tespit edildi. Bu durum, uyku puanlarının psikolojik etkisinin altını çiziyor.
İnsan kaynakları çalışanı J.H., birkaç yıl önce aldığı Garmin saatiyle yaşadığı deneyimi paylaştı. Hill, saatin verdiği uyku puanlarına aşırı güvendiğini ve bu durumun kendisinde bir takıntıya dönüştüğünü anlattı. Saatin uyku verilerinin gerçek durumu yansıtmadığını fark ettiğinde ise bu takıntının azaldığını belirtti. Uyku uzmanı Dr. Neil Stanley de uykuyu bir oyuna dönüştürmenin düzensizliğe yol açtığını savunuyor. Stanley'e göre, uyku takibiyle elde edilen sayılar, insanları uyku kalitesi hakkında endişelenme döngüsüne sokuyor.
