Amerika Birleşik Devletleri, Çinli teknoloji ve sanayi şirketlerine yönelik yeni bir adım atarak Alibaba, Baidu, BYD ve NIO gibi önde gelen firmaları, Çin ordusuna destek sağladığına inanılan şirketler listesine dahil etti. Bu gelişme, iki ülke arasındaki ticaret ve teknoloji alanındaki gerilimi daha da artırabileceği şeklinde yorumlanıyor.
ABD tarafından güncellenen liste, 2025 başındaki önceki listeye alternatif olarak sunuldu. Bu hamle, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yürütülen ticaret ateşkesi sürecinin ardından geldi. Çin Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin listesini ayrımcı olarak nitelendirerek, Çinli şirketlerin haksız yere baskı altına alındığını savundu ve ABD'yi bu uygulamaları gözden geçirmeye çağırdı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Çinli şirketlerin haklarını korumak amacıyla gerekli adımların atılacağını belirtti. Pekin yönetimi, ABD'nin listesinde yer alan şirketlerin büyük bir kısmının, Çin'in askeri ve endüstriyel yeteneklerine katkıda bulunan teknoloji firmaları olduğuna dikkat çekti.
Yeni listede sadece büyük teknoloji ve sanayi grupları değil, aynı zamanda biyoteknoloji ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren şirketler de bulunuyor. Bu şirketler arasında WuXi AppTec, RoboSense ve insansı robot üreticisi Unitree gibi isimler yer alıyor. Daha önce ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın Unitree ile robot teknolojileri konusunda işbirliği planladığı açıklanmıştı.
BYD, askeri şirket olarak sınıflandırılmayı reddettiğini ve bu karara karşı hukuki yollara başvuracağını duyurdu. Alibaba ise listelenmenin temelsiz olduğunu savunarak, şirketinin herhangi bir askeri bağlantısı bulunmadığını ifade etti. Benzer şekilde Baidu da iddiaları reddederek, listeden çıkarılmak için tüm yasal seçenekleri değerlendireceğini bildirdi.
Bu listeleme doğrudan yaptırım anlamına gelmese de, ABD Savunma Bakanlığı'nın bu şirketlerle sözleşme yapmasını kısıtlayacak. Yeni düzenleme uyarınca, ABD ordusunun listedeki şirketlerden doğrudan alım yapması yasaklanacak ve ilerleyen yıllarda dolaylı tedarik zincirlerinde de kısıtlamalar getirilmesi öngörülüyor.
Uzmanlar, liste güncellemesinin ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin daha geniş bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü gösterdiğini belirtiyor. Washington yönetimi, artık Çinli şirketleri münferit firmalar olarak değil, stratejik bir teknoloji ekosisteminin parçaları olarak değerlendiriyor.
