ABD ordusuna ait savaş uçaklarının katıldığı hava gösterilerinde meydana gelen kazalarda yaklaşık 136 milyon dolarlık kayıp yaşandığı bildirildi. Bu durum, askeri gösterilerin maliyet etkinliği ve taşıdığı riskler hakkındaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Geçtiğimiz hafta sonu Idaho eyaletindeki Mountain Home Hava Kuvvetleri Üssü'nde düzenlenen 'Gunfighter Skies' etkinliği sırasında, ABD Donanması'na ait iki adet EA-18 Growler elektronik harp uçağı havada çarpıştı. F/A-18 platformuna dayanan bu uçakların çarpışması sonucu dört mürettebatın fırlatma koltuklarıyla kurtulduğu ve yalnızca bir kişinin hafif yaralandığı açıklandı.
Donanma yetkilileri, çarpışan uçakların her birinin maliyetinin yaklaşık 68 milyon dolar olduğunu belirtti. Üretimi artık yapılmayan bu uçakların yerine yenilerinin konulmasının maliyetinin çok daha yüksek olacağı tahmin ediliyor. Ayrıca, F/A-18 ailesi uçakların saatlik uçuş maliyetinin yaklaşık 20 bin dolar olduğu bilgisi paylaşıldı.
Askeri gösteri uçuşlarının yüksek maliyetleri ve riskleri, uzun süredir sivil ve askeri çevrelerde tartışma konusu. 2012 tarihli bir maliyet-fayda analizine göre, 'Blue Angels' gösteri takımının yıllık bütçesi yaklaşık 98,6 milyon dolar iken, bu harcamaların orduya asker kazandırma (recruiting) açısından doğrudan faydasının 1 milyon doların altında kaldığı tespit edilmişti.
Hava gösterilerinde uçaklar, yüksek hızlarda ve birbirlerine oldukça yakın mesafelerde akrobasi hareketleri sergiliyor. Geçmişte yaşanan ölümlü kazalar, bu tür operasyonların tehlikesini gözler önüne seriyor. Buna rağmen askeri yetkililer, bu gösterilerin ordu ile halk arasında bir bağ kurduğunu ve ordunun profesyonelliğini sergilediğini savunuyor. Havacılık uzmanı John Venable, gösterilerin halkla ilişkiler ve asker alımı açısından önemli faydalar sağladığını ifade etti.
