Amerika Birleşik Devletleri, yedi haftadır süren ateşkesi test etmek amacıyla İran'ın güneyindeki füze fırlatma sahalarına ve mayın döşeme teknelerine yönelik saldırılar düzenledi. Salı günü yapılan açıklamada, ABD Merkez Komutanlığı (Centcom) tarafından gerçekleştirilen bu operasyonların, ateşkesin sona erdiği anlamına gelmediği vurgulandı.
Centcom sözcüsü Deniz Yüzbaşı Tim Hawkins, yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin devam eden ateşkes sürecinde ihtiyatlı davranarak savunma pozisyonunu koruduğunu belirtti. Bu saldırıların, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiğini yeniden başlatma taahhüdünü içeren bir anlaşma müzakereleri sürerken gerçekleşmesi dikkat çekti.
İran'da, Devrim Muhafızları'nın eski komutanlarından Mohsen Rezaei'ye yakın olduğu düşünülen Tabnak haber sitesi, ABD saldırılarında dört Devrim Muhafızı askerinin hayatını kaybettiğini bildirdi. İran devlet televizyonu da Hürmüz Boğazı'ndaki stratejik öneme sahip Bandar Abbas kenti yakınlarında patlamalar olduğunu duyurdu. Ancak Mehr haber ajansı, durumun kontrol altında olduğunu ve halkın endişelenmesine gerek olmadığını belirtti.
Yedi haftalık ateşkes sürecindeki ikinci büyük saldırı olarak kayıtlara geçen bu olaylar, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın Katar'a bir müzakere heyetiyle gitmesiyle aynı zamana denk geldi. Yerel medyaya göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Aragchi ve Merkez Bankası Başkanı Abdolnasır Hemmati de heyette yer aldı. Hemmati'nin katılımı, görüşmelerin dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasına odaklanacağına dair spekülasyonları artırdı.
Müzakere edilen anlaşma taslağının, ABD'nin Katar gibi ülkelerdeki bankalarda tutulan bazı İran varlıklarının üzerindeki kilidi kaldırmasını içereceği bildiriliyor. ABD Başkanı Trump'ın, milyarlarca dolarlık dondurulmuş varlığın Tahran'a aktarılmasına izin verme ihtimali, parti içindeki bazı muhafazakârların tepkisine neden oldu. Bu durumun, Trump'ın 2015'te çekildiği nükleer anlaşmaya benzediği yorumları yapıldı.
Müzakerelerde olan Mutabakat Zabtı'nın, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden ticari nakliyeyi yeniden sağlamasını öngördüğü, ancak nükleer konuları kapsamadığı belirtildi. İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin ise herhangi bir anlaşmadan 30 ila 60 gün sonra ayrı olarak yürütüleceği ifade edildi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü Hindistan'ın Jaipur kentinde yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarına rağmen bir anlaşmanın hala mümkün olduğunu söyledi. Rubio, Hürmüz Boğazı'nın 'bir şekilde açılacağını' sözlerine ekledi. Katar'daki görüşmelerde ilerleme kaydedilip kaydedilmediğini göreceklerini belirten Rubio, 'Belirli bir dil üzerinde çok fazla konuşma gidip geliyor' dedi.
İran, Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetiminin Umman ile varılacak bir anlaşmaya bağlı olacağını ve 'navigasyon hizmetleri için ücret' talep edilebileceğini belirtmişti. Trump ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran ile görüşmelerin 'iyi gittiğini' ancak başarısız olması halinde yeni saldırılar olacağı uyarısında bulundu. Trump, anlaşmanın 'herkes için harika olacağını veya hiç olmayacağını' ifade etti.
İran, Lübnan'daki ateşkesin de Hürmüz Boğazı'nın açılmasını sağlayacak mutabakatın bir parçası olması gerektiği konusunda ısrar ediyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran destekli Hizbullah milislerine yönelik saldırıları yoğunlaştıracağını söylemişti.
