İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yeni bir nükleer anlaşmanın zemininin oluşturulması için gizli görüşmeler yapıldığı iddia edildi. İddialara göre, Donald Trump yönetiminin, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ortadan kaldırılmasına yönelik kapsamlı bir plan üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Bu anlaşmanın hayata geçirilmesi durumunda, yaklaşık 100 kişilik bir uzman ekip devreye girecek.
Amerikan basınında yer alan bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve danışmanı Jared Kushner, İran ile yürütülen temaslar kapsamında tamamen gizli bir ziyaret gerçekleştirdi. İkili, ziyaretleri sırasında Tennessee eyaletindeki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı ve Y-12 Ulusal Güvenlik Kompleksi'nde incelemelerde bulundu. Bu tesisler, ABD'nin uranyum işleme teknolojileri ve nükleer güvenlik alanındaki en kritik merkezleri arasında gösteriliyor.
İddialara göre Washington yönetimi, İran ile olası bir nükleer anlaşmanın teknik altyapısını oluşturmak amacıyla yaklaşık 100 uzmandan oluşan özel bir ekip kurdu. Taraflar arasında üzerinde çalışılan taslak mutabakatın, 60 günlük bir yol haritasını içerdiği belirtiliyor. Taslakta, ateşkesin uzatılması, Hürmüz Boğazı'nın tam kapasiteyle yeniden açılması, İran'ın petrol ihracatına izin verilmesi ve Tahran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun sınırlandırılması hedefleniyor. Bu adımlarla bölgesel gerilimin azaltılması ve yeni bir diplomatik sürecin başlatılması amaçlanıyor.
Görüşmelerde, taraflar arasında iki temel anlaşmazlık başlığı bulunduğu ifade ediliyor. İlk anlaşmazlık, İran'ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ne kadar sürede seyreltilerek etkisiz hale getirileceği konusudur. Trump yönetimi bu sürenin 60 gün olmasını talep ederken, İran tarafı 90 günlük bir takvim öneriyor. İkinci anlaşmazlık ise İran'ın yıllardır dondurulmuş durumda bulunan milyarlarca dolarlık fonlarıdır. Tahran yönetimi, bu fonların bir bölümünün anlaşma öncesinde serbest bırakılmasını isterken, Washington yönetimi somut adımlar atılmadan fonların serbest bırakılmasına sıcak bakmıyor.
Kaynaklara göre, taraflar arasındaki görüş ayrılıkları oldukça dar bir alana sıkışmış durumda. Müzakerelerin ikinci aşamaya geçmesi halinde, ABD'nin oluşturduğu uzman ekip; İran'ın nükleer malzemelerinin nasıl imha edileceğini, zenginleştirme faaliyetlerinin nasıl sınırlandırılacağını ve anlaşmanın nasıl denetleneceğini belirleyecek teknik planı hazırlayacak. Bu süreçle, Orta Doğu'daki gerilimi azaltabilecek yeni bir nükleer anlaşma için kritik bir sürecin başlaması bekleniyor.
