Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında dört aydır devam eden çatışmaları sonlandıran ateşkes anlaşması resmen onaylandı. Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeshkian, küresel deniz taşımacılığını yeniden canlandıracak olan belgeyi elektronik ortamda imzaladı. Tarafların resmi imza törenini cuma günü İsviçre topraklarında gerçekleştirmesi planlanıyor.
Ateşkes metni, Tahran yönetiminin nükleer programına yönelik süregelen anlaşmazlıkların kalıcı olarak çözülmesini hedefliyor. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baghaei, İsrail ordusunun Lübnan operasyonlarının anlaşmanın ihlali sayılacağını belirtti. İsrail güçlerinin Lübnan güneyindeki faaliyetlerinin sürmesi, mutabakatın geleceğine dair piyasalarda endişe yaratıyor.
Üst düzey bir yetkili tarafından doğrulanan 14 maddelik anlaşmanın detayları şu temel başlıkları içeriyor:
- Askeri Durum: Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulması kararlaştırıldı. Taraflar güç kullanma tehdidinden kaçınmayı ve egemenlik haklarına saygı göstermeyi taahhüt etti.
- Deniz ve Ticaret: ABD'nin deniz ablukasını kaldırması ve İran'a yönelik engellemelerin 30 gün içinde sona ermesi öngörülüyor. Basra Körfezi üzerinden ticari gemi geçişleri için düzenlemeler yapılacak.
- Ekonomik Destek: İran ekonomisinin yeniden inşası için en az 300 milyar dolar tutarında bir kalkınma fonu oluşturulması planlanıyor.
- Yaptırımlar ve Nükleer Süreç: ABD'nin birincil ve ikincil yaptırımları sonlandırması beklenirken, İran nükleer silah geliştirmeyeceğini tekrar teyit etti. Zenginleştirilmiş materyallerin tasfiyesi Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde gerçekleştirilecek.
Anlaşma kapsamında ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın ham petrol ve petrokimya ürünleri ihracatı için gerekli muafiyetleri sağlayacak. Nihai anlaşma sağlanana dek mevcut statükonun korunması ve tarafların mevcut sınırları gözetmesi esas alınacak.
