Ticaret Bakanlığı, Avrupa Birliği'ne (AB) yönelik e-ihracatta önemli bir adım atarak, 150 Euro ve altındaki ürünler için A.TR Dolaşım Belgesi'nin beyan verilerinden otomatik olarak oluşturulmasını sağlayan elektronik bir sistemi devreye aldı. Bu yeni sistem, hızlı kargo ve posta yoluyla yapılan gönderilerde Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi uygulamasını kapsıyor.
Bu düzenleme, özellikle Çin gibi AB dışı ülkelerden gelen düşük değerli e-ticaret gönderilerini hedef alırken, Türkiye'deki e-ihracatçılar için önemli bir rekabet avantajı sunuyor. Sektör temsilcileri, bu gelişmenin özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) Avrupa pazarındaki paylarını artırmasına olanak tanıyacağını belirtiyor. Türkiye ile AB arasındaki e-ihracat hacminin mevcut 2 milyar dolarlık seviyesinden 20 milyar dolara kadar çıkarılabileceği öngörülüyor.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin temel prensiplerinin sınır ötesi e-ticarette de korunacağını vurguladı. Bakan Bolat, Ticaret Bakanlığı'nın AB Komisyonu nezdinde yürüttüğü diplomatik ve teknik girişimler sonucunda, A.TR Dolaşım Belgesi ile AB'ye gönderilen ürünlerin H1 gümrük beyannamesi kapsamında kolaylaştırılmış usulle tercihli rejimden yararlanmaya devam edeceğini belirtti. Bu sayede, Türkiye'den AB'ye gönderilen 150 Euro altı ürünler, Gümrük Birliği'nden kaynaklanan avantajı sürdürecek.
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı E.E., Türkiye'nin bu yeni düzenleme ile önemli bir fırsat yakaladığını ifade etti. Başlangıçta Türkiye'nin de yeni vergi uygulamasından etkilenebileceği düşünülse de, Ticaret Bakanlığı, sivil toplum kuruluşları ve ihracatçıların girişimleri sayesinde, Gümrük Birliği kapsamındaki haklar korunarak Türkiye muaf tutuldu. Ekmekçi, Avrupa'ya yapılan yıllık yaklaşık 5 milyar adet e-ticaret gönderisi ve 100 milyar dolarlık sınır ötesi e-ticaret pazarının büyüklüğü göz önüne alındığında, Türkiye'nin Avrupaya yönelik e-ihracat potansiyelinin yüksek olduğuna dikkat çekti. Mevcut 2 milyar dolarlık e-ihracatın, Gümrük Birliği avantajıyla 20 milyar dolara ulaşabileceğini belirtti.
Ekmekçi, bu avantajın değerlendirilmesi için kapsamlı bir e-ihracat stratejisi oluşturulması gerektiğini vurguladı. Pazaryerlerinin Avrupa'daki reklam, tanıtım ve lojistik altyapı yatırımlarını artırması gerektiğini belirten Ekmekçi, iç piyasadaki rekabeti düzenleyen elektronik ticaret kanununun pazaryerleri üzerindeki mali yükünün, ihracata ayrılabilecek kaynakları sınırladığını söyledi. Bu mali yüklerin yeniden değerlendirilmesinin KOBİ'ler için yeni fırsatlar yaratabileceğini ekledi.
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı B.İ. de Türkiye'nin AB'nin yeni uygulamasından muaf tutulmasını önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Özellikle Doğu Avrupa'ya yapılan yoğun ayakkabı ihracatı düşünüldüğünde, bu muafiyetin sektör için olumlu olduğunu belirtti. İçten, ayakkabı sektöründe e-ihracatın geleneksel ihracatın %25'ine ulaştığını ve geleneksel ihracatta AB'nin payının yaklaşık %50 olduğunu ifade etti. E-ticaret platformlarının Doğu Avrupa'da depolar kurarak yapılanmaya başladığını belirten İçten, Türkiye'nin muafiyetinin Avrupa pazarındaki faaliyetleri destekleyeceğini ve 1-2 yıl içinde Avrupaya yapılan e-ihracatın iki katına çıkabileceğini söyledi. Bölgede kurulacak yeni depolarla Türkiye'nin Avrupa pazarındaki konumunu güçlendirebileceğini sözlerine ekledi.
AB'nin 150 Euro ve altındaki e-ticaret ithalatına ilişkin veriler, düşük değerli gönderilerdeki hızlı artışı gözler önüne seriyor. 2022'de 1,39 milyar adet olan gönderi sayısı, 2023'te 2,40 milyara, 2024'te 4,60 milyara ve 2025'te 5,88 milyara yükselmesi bekleniyor. Bu gönderilerin toplam değeri ise 2022'de 12,3 milyar Euro iken, 2025'te 51,9 milyar Euro'ya ulaşması öngörülüyor. Düşük değerli e-ticaret gönderilerindeki bu hızlı artış, AB'nin bu alana yönelik yeni düzenlemeler getirmesinin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
