Fransa Ulusal Meclisi'nde, köleleştirilmiş insanların yasal statüsünü "taşınır mal" olarak tanımlayan ve istismarı meşrulaştıran kölelik dönemi yasalarının kaldırılmasına yönelik önerge kabul edildi.
Fransa'da kölelik 170 yıldan uzun süre önce yasaklanmış olsa da, bu adım sembolik bir nitelik taşıyor. Eski bir kraliyet kararnamesinin yürürlükten kaldırılması anlamına gelen oylama, ülkenin sömürgeci mirasıyla hesaplaşma sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Uzman tahminlerine göre, Fransa limanlarından kalkan gemilerle bir milyondan fazla Afrikalı, çoğunlukla Karayip kolonilerinde çalıştırılmak üzere taşındı. Fransa, bu alanda İngiltere ve Portekiz'den sonra üçüncü en büyük Avrupalı köle taciri konumundaydı.
Guadeloupe'dan milletvekili Max Mathiasin tarafından sunulan yasa tasarısı, alt meclisteki 254 milletvekilinin tamamının oyuyla kabul edildi. Tasarının üst meclis olan Senato'da da kabul edilmesi bekleniyor.
Yasalaşması durumunda, hükümetin sömürge yasalarının sonuçları, köleliğin Fransız toplumundaki ırkçılık ve ayrımcılık üzerindeki kalıcı etkileri ve okullarda kölelik tarihinin nasıl öğretildiği hakkında parlamentoya rapor sunması gerekecek.
1685-1724 yılları arasında yayımlanan ve "Kara Kanun" (Code noir) olarak bilinen bir dizi kraliyet kararnamesi, Fransa'nın 1848'deki ikinci ve nihai kölelik yasağında veya köleliğin insanlığa karşı suç olarak kabul edildiği 2001'de resmen yürürlükten kaldırılmamıştı.
Mathiasin, yaptığı sunumda, "Bu öneri, tarihi silmeyi veya tarihin yaralarını tek başına iyileştirmeyi amaçlamıyor. Kara Kanun'u ve ondan kaynaklanan tüm metinleri resmen kaldırarak yeni bir adım atmayı, güçlü bir anma, adalet ve tanıma eylemi yapmayı hedefliyor" dedi.
Yeşil Sol Parti milletvekili Steevy Gustave ise oylamanın kişisel anlamı olduğunu belirterek, "Büyükannemin büyükannesi Mama Bebelle'i düşünüyorum. Afrika'da doğup 336 numarasıyla köleliğe indirgenen Ambroise Zerambe'nin torunuydu" ifadelerini kullandı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu ay içinde önergeye destek vermiş, ancak somut tekliflerde bulunmadan tazminat konusunu gündeme getirmişti. Tazminat konusu, resmi özürlerden mali tazminata kadar çeşitli önerilerle uzun süredir tartışılıyor. Ancak karşıt görüşler, günümüz devletlerinin veya kurumlarının tarihi suçlardan sorumlu tutulmasının sorunlu olduğunu savunuyor.
Mathiasin, bu daha ihtilaflı konunun, Kara Kanun'un kayıtlardan silinmesi gibi daha az tartışmalı fikri "ağırlaştırmasını" istemediğini belirtirken, bazı milletvekilleri bu görüşe katılmadı. Martinique'den solcu milletvekili Marcellin Nadeau, "Bence tazminat meselesi üzerinde mücadele etmeliyiz, ki bu esas sorudur" dedi.
Kara Kanun'un ilk bölümü, 1685'te Kral XIV. Louis tarafından imzalandı ve Fransa'nın sömürge imparatorluğundaki kölelik kurallarını belirledi. 44. Madde, Atlantik üzerinden taşınan köleleri "taşınır mal" olarak tanımlıyordu. 28. Madde ise kölelerin efendilerine ait olmayan hiçbir şeye sahip olamayacağını belirtiyordu.
