ABD ve İran arasında savaşı sona erdirmeyi amaçlayan 14 maddelik geçici bir anlaşma imzalandı. Çarşamba günü dijital ortamda imzalanan memorandumun metni kamuoyuyla paylaşıldı. Anlaşma, iki ülke arasındaki çatışmaları durdurmayı ve kalıcı bir ateşkes için 60 günlük bir müzakere süreci başlatmayı hedefliyor.
Trump'tan İhlal Durumunda Saldırı Tehdidi
Fransa'daki G7 Zirvesi'ne katılan ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın hükümlerine uyulmaması halinde askeri operasyonların yeniden başlayabileceğini belirtti. Basın toplantısında konuşan Trump, anlaşmanın ihlal edilmesi durumunda İran'a yönelik saldırıların devam edeceğini ifade etti. Trump, sürecin Orta Doğu'da gerilimi düşürmesini ve petrol fiyatlarını aşağı çekmesini beklediğini dile getirdi.
Balistik Füze Konusunda Yaklaşım Değişikliği
Savaşın başlangıcında İran'ın balistik füze kapasitesinin tamamen yok edilmesi hedeflenirken, ABD Başkanı bu tutumunda değişikliğe gitti. Paris'te yaptığı açıklamada Trump, diğer ülkelerde bu tür silahlar mevcutken İran'ın füze programının tamamen kaldırılmasının haksızlık olabileceğini belirtti. Bu durum, ABD'nin askeri operasyon gerekçelerinden biri olan füze programına yönelik stratejik bir değişim olarak değerlendirildi.
İran Tarafından Diplomatik Kazanım Olarak Değerlendirildi
İran yönetimi, imzalanan anlaşmayı diplomatik bir başarı olarak nitelendirdi. İran devlet televizyonu, memorandumun fotoğraflarını paylaştı. İran'ın başmüzakerecisi M.B.G., müzakere yoluyla askeri yöntemlerden daha fazla kazanım elde edildiğini savundu. Anlaşma kapsamında İran'ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması da yer alıyor.
Anlaşmanın Temel Maddeleri ve Petrol Piyasasına Etkisi
14 maddelik memorandumda öne çıkan bazı hususlar şunlardır:
- Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal sonlandırılması,
- Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden başlatılması,
- İran limanlarına yönelik ablukanın kaldırılması ve yaptırımlardan feragat edilmesi,
- İran'ın nükleer silah üretmeme taahhüdünün yenilenmesi,
- Zenginleştirilmiş uranyum stokunun denetim altında seyreltilmesi.
Anlaşma sonrası petrol piyasalarında dalgalanmalar yaşandı. Hürmüz Boğazı'nın açılma beklentisiyle Brent petrol fiyatları 80 doların altına gerilerken, Trump'ın yeni tehditleri sonrası fiyatlar tekrar yükselişe geçti. G7 liderleri ise anlaşmayı memnuniyetle karşılayarak Lübnan'da derhal ateşkes çağrısında bulundu.
