İngiltere'de hükümet, artan tehditler karşısında orduya yeterli bütçe ayırmadığı gerekçesiyle Savunma Bakanı John Healey'nin istifasıyla sarsıldı. İşçi Partisi hükümetine yönelik baskıları artıran bu gelişme, Başbakan Keir Starmer'ı zor durumda bıraktı.
Bakan Healey, Başbakan Starmer'a sunduğu istifa mektubunda, Savunma Yatırım Planı'nın mevcut tehlikeli dönemde ihtiyaç duyulan seviyenin gerisinde kaldığını belirtti. Savunma Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı arasındaki bütçe anlaşmazlıkları nedeniyle planın yayımlanması erteleniyordu.
Healey'nin istifasından kısa bir süre sonra, Savunma Bakan Yardımcısı Al Carns da yetersiz yatırım planını savunmayacağını açıklayarak görevinden ayrıldı. Carns'ın, Starmer'ın liderliğine karşı potansiyel bir rakip olarak adı geçiyor.
Başbakan Starmer, Healey'nin ayrılışından üzüntü duyduğunu ifade ederken, bütçe planının ülkeyi güvende tutacak sürdürülebilir harcama artışları sağladığını savundu. Starmer, Güvenlik Bakanı Dan Jarvis'i yeni Savunma Bakanı olarak atadı.
Savunma harcamalarının 2027'ye kadar GSYİH'nın yüzde 2,5'ine, 2035'e kadar ise yüzde 3'üne çıkarılması taahhüt edilmişti. Ancak askeri yetkililer, bu takvimin yetersiz kaldığını belirtiyor. Plan, gelecek yıl savunma harcamalarının yüzde 2,6'ya, 2030'da ise yüzde 2,68'e yükseleceğini öngörüyor. Bu oranların, Orta Doğu'daki savaş, Rusya-Ukrayna çatışması ve Moskova'dan gelen tehditler göz önüne alındığında, İngiltere'nin askeri taahhütlerini karşılamada yetersiz kalacağı ifade ediliyor.
Hükümetin savunma incelemesine liderlik eden General Richard Barrons, hükümetin kendi onayladığı incelemeyi finanse etmeyi reddederek geriye gittiğini savundu. Barrons, bu durumun İngiltere'nin NATO içindeki konumunu zayıflatacağını ve müttefikler nezdindeki inandırıcılığını zedeleyeceğini kaydetti.
Temmuz 2024'ten bu yana Savunma Bakanlığı görevini yürüten John Healey, kabinenin deneyimli isimlerindendi. Ukrayna'ya uluslararası desteğin artırılmasında ve Orta Doğu'daki savaş sona erdiğinde Hürmüz Boğazı'nı deniz trafiğine açık tutmayı amaçlayan misyona öncülük etmişti.
İngiltere ve diğer NATO üyeleri, askeri harcamaların artırılması konusunda ABD Başkanı Donald Trump'ın da baskısı altında. Starmer yönetiminin, Savunma Bakanlığı ile Maliye Bakanı Rachel Reeves arasındaki bütçe krizini çözememesi, parti içindeki ağırlığını kaybettiği yorumlarına neden oldu. Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın, 18 Haziran'daki ara seçimle parlamentoya dönmesi halinde Starmer'ın liderliğine meydan okuması bekleniyor.
