Parlamentonun Peter Mandelson'ın ABD büyükelçiliği görevine atanmasına yönelik yürüttüğü inceleme kapsamında, hükümetin en üst düzey yetkililerinden ve danışmanlarından 77.000 kelimeden fazla delil dinlendi. Ancak, dış ilişkiler seçilmiş komitesi üyelerinin bu hafta sonraki adımları görüşmesi beklenirken, bazı önemli soruların hala yanıtsız kaldığına dair endişeler mevcut.
Komitenin soruşturması, belge eksikliği nedeniyle sekteye uğradı. Hükümetin, atamaya ilişkin "tüm belgelerin" serbest bırakılmasını emreden bir parlamento kararının şartlarına uymadığına dair endişeler dile getiriliyor.
Komite kaynaklarından edinilen bilgiye göre, milletvekillerinin Salı günü yapacağı toplantıda, ön sonuçlara doğru ilerleme veya Dışişleri Bakanlığı'ndan ek yanıtlar talep ederek soruşturmayı genişletme gibi seçenekler değerlendirilecek. Bu müzakereler, Keir Starmer için kritik bir dönemece denk geliyor. Starmer'ın Aralık 2024'te Mandelson'ı aday gösterme kararı, başbakanlığını gölgeledi ve istifa çağrılarına neden oldu. İşçi Partisi liderliği için potansiyel rakiplerinden biri olan ve geçen hafta sağlık sekreterliğinden istifa eden Wes Streeting de Mandelson ile olan yakınlığı nedeniyle sorularla karşı karşıya.
Komitenin bu aşamada varacağı sonuçların erken olabileceğine dair endişeler bulunuyor. Parlamento kararı uyarınca serbest bırakılması beklenen Mandelson ile ilgili bir sonraki belge grubunun Haziran ayına kadar gelmesi beklenmiyor. Özellikle Dışişleri Bakanlığı'nda eski daimi sekreter olan ve Mandelson'a güvenlik izni veren, daha sonra Starmer tarafından görevden alınan Olly Robbins'in verdiği ifadelerle ilgili cevaplanmamış sorular mevcut.
Komite şu ana kadar Robbins'in Ocak 2025'in sonlarında birkaç saat içinde aldığı bir karara odaklandı. Starmer, haftalar önce Mandelson'ı en üst düzey diplomatik görev için seçeceğini duyurmuştu. Robbins ve diğerleri, büyükelçi adayının Washington'a gönderilmesi için Downing Street'ten baskı olduğunu belirtmişti. Mandelson'ın güvenlik soruşturmasının bir formalite olduğu varsayılmıştı.
Dışişleri Bakanlığı'ndaki hemen hemen herkes gibi, Mandelson da "gelişmiş güvenlik taraması" (developed vetting) güvenlik iznine sahipti. Risk değerlendirmesi Kabine Ofisi bünyesindeki Birleşik Krallık Güvenlik Soruşturmaları (UKSV) tarafından yapıldı, ancak nihai karar Dışişleri Bakanlığı'na aitti. Mandelson ile iki kez görüştükten ve geçmişini inceledikten sonra, UKSV yetkilileri 28 Ocak'ta değerlendirmelerini tamamladı. Kurumun bulgularını ve sonuçlarını özetleyen bir belge, ertesi gün saat 13:52'de "güvenli portal" aracılığıyla Dışişleri Bakanlığı'na ulaştı.
UKSV, Mandelson'ı genel olarak "yüksek" düzeyde endişe verici buldu ve güvenlik izninin reddedilmesini tavsiye etti. Ancak saatler içinde Dışişleri Bakanlığı, bu tavsiyenin aksine, belirli önlemlerle Mandelson'a izin verilmesine karar verdi. UKSV'nin Mandelson'ı ulusal güvenlik riski olarak görmesinin nedeni veya alınan önlemler hakkında komite üyelerine bilgi verilmediği belirtildi.
Olly Robbins, Mandelson'ın atanması sırasında Dışişleri Bakanlığı'nın en üst düzey kamu görevlisiydi. Robbins, ifadesinde bu kararı savundu ancak milletvekillerine, Mandelson'ın güvenlik soruşturma dosyasını özetleyen bir UKSV belgesini okumadığını itiraf etti. Yaklaşık 10 sayfa olduğu belirtilen belgeyi görmek yerine, Robbins güvenlik şefi Ian Collard'dan aldığı sözlü brifinge dayandığını söyledi.
Collard ifade vermedi, ancak Dışişleri Bakanlığı tarafından komiteye sunulan bir mektupta, kendisinin de UKSV özet belgesini okumadığı ortaya çıktı. Bunun yerine, kendi ekibinden isimsiz bir yetkiliden sözlü brifing aldı. Dışişleri Bakanlığı mektubu, üçüncü bir yetkilinin, yani dairenin o zamanki baş işletme sorumlusu Corin Robertson'ın da dahil olduğunu ortaya koydu. Mektuba göre Collard, Robertson ile UKSV'nin bulgularını görüştü ve Robertson, "risklerin azaltılabileceğini" kabul ederek Collard'ın Mandelson'ın dosyasını Robbins'e "nihai karar" için götürmesi gerektiğini belirtti.
Komite şimdi, Ağustos ayında İngiltere'nin Japonya Büyükelçisi olarak görev yapacak olan Robertson'ı ifade vermeye davet edip etmeyeceğini değerlendiriyor.
