İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, halk arasında 'eyyam-ı bahur' olarak bilinen dönemin resmi bir meteorolojik olay olarak tanımlanmadığını belirtti. Bazı takvimlerde 31 Temmuz-7 Ağustos, bazılarında ise 1-8 Ağustos olarak yer alan bu dönemin, en sıcak günler anlamına geldiğini kaydetti.
Prof. Dr. Toros, bu dönemin her yıl aynı tarihlerde veya aynı şiddette yaşanmasının beklenemeyeceğini ifade etti. Atmosferik tahmin modellerinin, ağustosun ilk günlerinde Türkiye'nin önemli bir bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceğini gösterdiğini aktardı. Geçen yıl eyyam-ı bahur sıcaklıklarının tüm yurtta etkili olduğunu ve sıcaklık rekorlarının kırıldığını hatırlatan Toros, sıcak hava dalgasının Türkiye'nin doğusuna Arap Yarımadası'ndan, batısına ise Afrika üzerinden geleceğini belirtti. Sıcaklıkların bölgeden bölgeye farklılık göstereceğini söyledi.
Sıcaklıkların etkisinin bölgelere göre değişeceğini dile getiren Toros, Güneydoğu Anadolu'da yüksek hava sıcaklığının temel risk unsuru olacağını, İstanbul gibi Marmara'nın kıyı kesimlerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın artacağını kaydetti. 3 Ağustos Pazartesi günü İstanbul'da sıcaklıkların 30, 4 Ağustos Salı günü ise 32 dereceye çıkmasının beklendiğini aktardı. Eyyam-ı bahur sürecinde Güneydoğu Anadolu'da sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıkacağı, çarşambadan itibaren ise tüm Türkiye'de normalin üzerine yükseleceği öngörülüyor.
Kısa süreli sıcak hava dalgaları ile iklim değişikliğinin birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan Toros, tek bir sıcak dönemin doğrudan iklim değişikliğinin kanıtı olarak değerlendirilemeyeceğini ancak uzun yıllara ait gözlemlerin Türkiye'de belirgin bir ısınma eğilimi bulunduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 249 istasyondan elde ettiği verilere göre, Türkiye'nin ortalama sıcaklığının 1970-1980 döneminde 12,7 derece iken, 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseldiğini aktaran Toros, iki dönem arasında yaklaşık 1,7 derecelik bir artış yaşandığını belirtti. Türkiye'nin kayıtlardaki en sıcak yılının 2024, en soğuk yılının ise 1992 olduğunu ifade etti.
Bugün yaşanan sıcak hava olaylarının yalnızca yazın zaten sıcak olmalı şeklinde değerlendirilemeyeceğini belirten Toros, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 2025 yılı iklim değerlendirmesinin, Türkiye'nin sıcaklık artışları ve aşırı hava olayları açısından giderek riskle karşı karşıya kaldığını ortaya koyduğunu ifade etti. Türkiye'deki uzun dönemli ısınma eğiliminin küresel iklim değişikliğiyle uyumlu olduğunu belirten Toros, sıcak hava dalgalarının gelecekte daha sık, daha uzun süreli ve daha etkili yaşanabileceğine dikkati çekti. Bu durumun toplum, şehirler, su kaynakları, tarım ve enerji sistemi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Beton ve asfalt gibi yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısıyı gece atmosfere geri verdiğini, bunun da şehir merkezlerinin kırsal alanlara göre daha sıcak kalmasına neden olduğunu belirten Toros, bu durumun 'şehir ısı adası' olarak tanımlandığını kaydetti. Özellikle büyük şehirlerde yeşil alanların artırılması, gölgelendirme uygulamalarının yaygınlaştırılması ve şehir planlamasında ısı birikimini azaltacak çözümlerin önem taşıdığını ifade etti. Sıcak hava şartlarında herkesin dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Toros, yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayan bireyler ile kronik hastalığı bulunan kişilerin daha yüksek risk altında olduğunu dile getirdi. Kalp-damar, solunum ve metabolik hastalığı bulunan kişilerin sıcak hava dönemlerinde daha dikkatli davranmaları gerektiğini anlattı.
