Türkiye gıda sektörü, uygun iklim koşullarına rağmen üretim tarafında ciddi bir yavaşlama ile karşı karşıya kalmıştır. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından paylaşılan Haziran 2026 PMI verilerine göre, gıda ürünleri sektöründe Temmuz 2025'ten bu yana en keskin üretim daralması kaydedilmiştir. Sektördeki PMI endeksinin son dört aydır küçülme bölgesinde seyrettiği gözlemlenmektedir.
Sektördeki daralmanın temel nedenleri arasında girdi maliyetlerindeki artış ve tedarik zincirindeki aksaklıklar öne çıkmaktadır. Girdi fiyatları endeksinin 61-67 bandında seyretmesi, nihai ürün fiyatlarının da yükselmesine yol açmaktadır. Haziran 2026 verileri incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler enflasyonunun yüzde 35,45 ile manşet TÜFE rakamının üzerinde gerçekleştiği saptanmıştır.
Maliyet artışları, sektörün uluslararası rekabet gücünü de olumsuz etkilemektedir. TÜSİAD verilerine göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde gıda imalatı sektöründe yurt içi maliyetler yüzde 5,5 artarken, rakip ülkelerde bu oran yüzde 1,1 seviyesinde kalmıştır. Bu durum, sektörün dış ticaret fazlasının da dramatik bir şekilde düşmesine neden olmuştur. Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) raporuna göre, sektörün Mayıs 2026'daki 5 aylık dış fazlası 300 milyon dolar seviyesine gerilemiştir.
Türkiye Gıda Sanayi Meclisi Başkanı Necdet Buzbaş, yaşanan yavaşlamanın temelinde İran merkezli savaşın ve buna bağlı gelişen maliyet artışlarının bulunduğunu belirtmiştir. Buzbaş, enerji, gübre ve plastik hammaddesi fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra lojistik ve sigorta maliyetlerinin de navlun fiyatlarını artırdığını ifade etmiştir. Ayrıca, yem ve gübre gibi temel girdilerde yerlileşme adımlarının atılması gerektiğini vurgulamıştır.
İstanbul Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Kazım Taycı ise sektördeki zafiyeti üç ana faktöre dayandırmıştır. Taycı; yüksek navlun maliyetleri, yoğun emek kullanımı ve yurt içi hammadde fiyatlarındaki artışın rekabeti zorlaştırdığını dile getirmiştir. Demir Şarman ise gıda sanayisindeki yavaşlamanın, sıkı para politikası ve yüksek finansman maliyetlerinin tüketici alım gücünü düşürmesiyle birleştiğini kaydetmiştir.
