Türkiye, Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü'nü, artan çocuk işçiliği ve örgün eğitimden uzaklaşan milyonlarca çocukla karşılayarak geçirdi. İktidarın ekonomi ve eğitim politikalarının, özellikle mesleki eğitim uygulamalarının, bu durumun hızlanmasında etkili olduğu belirtiliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) 2024-2025 Örgün Eğitim İstatistikleri'ne göre, örgün eğitimde olmayan çocuk sayısı bir önceki yıla kıyasla arttı. İlkokul, ortaokul ve lise çağındaki kayıt dışı öğrenciler ile açıköğretim ve mesleki eğitim merkezlerindeki (MESEM) kayıtlı öğrenciler dahil edildiğinde, örgün eğitim dışı çocuk sayısı 3 milyon 959 bin 288'e ulaştı.
İş Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin 2013-2026 yılları arasındaki verileri incelendiğinde, toplam 862 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği ortaya kondu. Bu ölümlerin 292'si 5-14 yaş, 570'i ise 15-17 yaş aralığındaki çocuklardan oluşuyor. Çocuk işçi ölümlerinin en yoğun yaşandığı sektörler yüzde 52 ile tarım/orman, yüzde 13 ile inşaat olarak sıralanıyor. En çok çocuk işçi cinayetinin yaşandığı şehir ise Şanlıurfa oldu.
Araştırmacı-yazar Özgür Hüseyin Akış, Türkiye'deki çocuk işçiliği sorununu değerlendirerek, ekonomik krizin ve enflasyonun ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırdığını belirtti. Akış, TÜİK'in raporlarındaki çocuk işçi sayılarındaki artışa dikkat çekerek, MESEM'lerdeki öğrencilerin de fiilen işçi statüsünde çalıştığını ifade etti. Kayıtlara girmeyen sokak çocukları, mevsimlik tarım işçileri ve mülteci çocuk işçiler de eklendiğinde, Türkiye'de çocuk işçi sayısının 2 milyonu aştığını vurguladı.
Akış, yaz aylarında tarımda çalışan çocukların iş güvenliğinden yoksun ve daha düşük ücretle çalıştırıldığını, bu dönemde iş cinayetlerinin arttığını söyledi. Ayrıca, siyasi iktidarın eğitim politikalarının, özellikle kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesine ve çalıştırılmasına zemin hazırlayabileceği endişesini dile getirdi. Medya sektöründeki setlerde çalışan çocuk işçilerin durumuna da değinen Akış, bu çocukların gelişimsel süreçleri ve eğitim hayatlarının ticari bir sürecin parçası yapılmaması gerektiğini belirtti. Akış, çocuk işçiliğiyle mücadelenin, çocukların öncelikli olduğu bir düzenin inşası için tek gerçekçi yol olduğunu sözlerine ekledi.
