Vatandaşların ödeyemediği krediler, varlık yönetim şirketlerinin portföyünü büyütüyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Finansal İstikrar Raporu'na göre, bankaların tahsil edemediği alacakların devredildiği bu şirketlerin toplam portföyü, yıllık bazda yüzde 67.7'lik bir artışla 132 milyar liraya ulaştı.
Raporda belirtilen verilere göre, varlık yönetim şirketlerine devredilen batık alacak miktarı dikkat çekici bir artış gösterdi. 2024 yılı Mart ayında 47 milyar lira olan bu tutar, 2025 yılı Mart ayında 79 milyar liraya yükseldi. Yılsonunda 101 milyar liraya ulaşan alacaklar, 2026'nın ilk çeyreğinde ise 132 milyar lirayı buldu. Bu durum, son iki yılda sisteme yaklaşık 85 milyar liralık yeni batık alacağın eklendiği anlamına geliyor. Bu, yüzde 180'lik bir artışa işaret ediyor.
Ekonomik sıkışıklık, varlık yönetim şirketlerini finans sektörünün en hızlı büyüyen alanlarından biri haline getirdi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri, bu şirketlerin büyüme hızını ortaya koyuyor. 2023'te yüzde 87.8, 2024'te ise yüzde 99.8 büyüyen varlık yönetim şirketleri, 2025'te de faaliyet gösteren 28 şirketin ortalama yüzde 63'lük bir büyüme kaydettiğini gösteriyor.
Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verilerine göre, Mart ayı itibarıyla 2 milyon 257 bin 145 kişinin borcu varlık yönetim şirketleri tarafından takip ediliyor. Bu şirketler dışındaki finansal kurumlarda yasal takipteki kişi sayısı ise 2 milyon 724 bin 328 olarak kaydedildi. Toplamda 4 milyon 307 bin 28 kişi, yasal takip ve icra süreçleriyle karşı karşıya bulunuyor.
Bankalar, bilanço dönemleri yaklaşırken tahsil edemedikleri alacakları varlık yönetim şirketlerine devrederek bilançolarını temizleme yoluna gidiyor. Son yapılan işlemlerden birinde, yaklaşık 3.2 milyar TL'lik batık kredi, 400 milyon lira civarında bir bedelle el değiştirerek, nominal değerin yaklaşık yüzde 12'sine denk gelen bir fiyattan satıldı. Ekonomistler, borçların bu şirketlere devri yerine bankaların faiz yükünü azaltarak çözüm üretmesi gerektiğini belirtiyor.
BDDK verileri, 2025 yılında finansal sistemdeki en hızlı genişlemenin tasarruf finansman şirketlerinde yaşandığını gösteriyor. Bankalar yüzde 43.7 büyürken, tasarruf finansman şirketleri yüzde 250.8'lik bir büyüme ile öne çıktı. Ekonomist Fatih Keresteci, finans sistemindeki bu alternatif yapıların 'gölge bankacılık' uyarısı yaptığını ve bu sistemin para politikasının etkinliğini zayıflattığını, dezenflasyon sürecini olumsuz etkilediğini ve bankalarla haksız rekabet yarattığını ifade etti.
