Birleşmiş Milletler (BM), ABD-İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan 11.000'den fazla denizcinin tahliyesini başlatıyor. BM Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, geniş çaplı operasyonun İran, Umman, ABD ve diğer bölge ülkeleri ile denizcilik endüstrisinin işbirliğiyle gerçekleştirileceğini belirtti. Dominguez, operasyon için gerekli güvenlik garantilerinin sağlandığını ve güvenli seyir koşullarının doğrulandığını ekledi.
Geçen hafta çatışmayı sona erdirmek için geçici bir anlaşmaya varılmış olsa da, ABD ve İran arasında Mutabakat Zabtı (MoU) detayları üzerinde anlaşmazlıklar devam ediyor. ABD, MoU'nun İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) kapsamında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından denetlenmesini içerdiğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer denetimlere tam uyum sağladığını duyurdu.
Ancak Trump'ın paylaşımından kısa süre önce İran, UAEA'nın geçen yıl ABD ve İsrail tarafından bombalanan nükleer sahaları denetleyemeyeceğini bildirdi. Buna karşılık bir ABD'li yetkili, İran'ın nükleer silah programının kalıntıları üzerinde UAEA denetimlerine izin verme konusunda anlaştığını ve Tahran yönetiminin iç kamuoyuna yönelik açıklamalarda bulunduğunu söyledi. İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian ise Pakistan ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, savunma yetenekleri konusunda asla kimseyle müzakere etmeyeceklerini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salı günü Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) bir ziyaret gerçekleştirerek, Tahran ile varılan anlaşmayı görüştü. Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden geçiş ücreti talep etme girişimlerine karşı çıkarak, boğazın uluslararası bir su yolu olduğunu ve hiçbir ülkenin bu tür ücretler talep edemeyeceğini vurguladı. Rubio, bölgedeki tüm ülkelerin bu konuda kendileriyle aynı fikirde olacağına inandığını ifade etti.
IMO Genel Sekreteri Dominguez, tahliye planının bir parçası olarak boğazda iki geçici güzergah kullanılabileceğini ve gemilerin bireysel olarak bilgilendirileceğini açıkladı. IMO, bölgeden güvenli bir şekilde ayrılan gemi sayısı hakkında günlük raporlar yayınlayacağını duyurdu. Şubat ayından bu yana devam eden saldırılar nedeniyle boğazın fiilen kapanması, küresel petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasına neden olmuştu.IMO'nun tahliye planı, denizcilik güvenliğinin yeniden tesis edilmesi ve sivil deniz taşımacılığına yönelik saldırıların sona erdirilmesi yönünde atılmış kararlı bir adım olarak değerlendiriliyor.
