Cumhuriyet Gazetesi yazarı Deniz Berktay, İZKİTAP - 7. İzmir Kitap Fuarı'nda yaptığı konuşmada, Rusya-Ukrayna savaşı, Batı'daki siyasi kutuplaşma ve Patrikhane üzerinden yürütülen nüfuz mücadelesinin Türkiye'ye yansımalarını değerlendirdi. Berktay, savaşın uzaması durumunda Türkiye'nin dengeli dış politika izlemesinin zorlaşacağını belirtti.
Berktay, Batı dünyasının savaşın devamı veya bitirilmesi konusunda ikiye bölündüğünü ifade ederek, ABD'de Demokratların güç kazanması halinde Ukrayna savaşının uzayabileceğini söyledi. Bu durumun Türkiye üzerindeki baskıyı artıracağını vurgulayan Berktay, “Savaş bu şekilde sürdüğü müddetçe Türkiye üzerindeki her taraftan baskı artacak. Türkiye'nin daha tarafsız ve dengeli bir dış politika izlemesi biraz daha zorlaşacak.” uyarısında bulundu.
Küresel güç mücadelesinde dini kurumların araç olarak kullanıldığını savunan Berktay, Fener Patrikhanesi'nin okulu tekrar açtırmak için Trump'ın desteğini almaya çalıştığını ve Türkiye'yi ona şikayet ettiğini dile getirdi. Amerika'nın Türkiye'ye, 'Fener Patriği'nin Türk vatandaşı olma şartını kaldır' baskısı yapmasının en önemli nedeninin, Patrikhaneyi daha rahat kullanabilmek olduğunu belirtti.
Berktay, İngiltere ve Almanya gibi ülkelerin kendi askerlerini riske atmadan Rusya'yı zayıflatma politikası güttüğünü hatırlattı. 2022 Mart ayında Türkiye'nin arabuluculuğuyla İstanbul'da tarafların bir araya gelerek ön anlaşma imzaladığını ancak dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın Kiev'e giderek Zelenskiy'i müzakere yapmama konusunda ikna ettiğini ve sürecin çıkmaza girdiğini söyledi.
