Gökyüzü meraklılarının uzun süredir beklediği tam Güneş tutulması, 12 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleşecek. Bu astronomik olay sırasında, dünyanın bazı bölgelerinde gündüz vakti kısa süreli bir karanlık yaşanacak.
Tam Güneş tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş arasına girerek Güneş'i tamamen örtmesiyle meydana gelir. Bu durum, Ay'ın gölgesinin Dünya üzerine düşmesine ve gündüz saatlerinde kısa süreli bir karanlığa neden olur. Bilim dünyası tarafından heyecanla beklenen bu doğa olayı, iki yıldan uzun bir aranın ardından büyüleyici bir manzara sunacak.
Tutulmanın tam olarak gözlemlenebileceği dar hat, yaklaşık 8 bin 300 kilometre boyunca uzanacak. Bu hat, Arktik kıyılarından başlayarak Kuzey Kutbu yakınlarından geçecek ve Grönland, İzlanda, Portekiz ile kuzey İspanya üzerinden ilerleyecek. Grönland'daki gözlemciler iki dakikadan biraz fazla sürecek bir tam tutulma izlerken, kuzey İspanya'daki gözlemciler için bu süre yaklaşık 20 saniye olacak.
Avrupa için tarihi bir olay niteliği taşıyan bu tutulma, İspanya ana karasından görülebilecek 1905'ten bu yana ilk tam Güneş tutulması olacak. Ayrıca, İspanya'nın 2028'e kadar göreceği üç Güneş tutulmasının da ilki olarak kayıtlara geçecek. Avrupa, Afrika ve Kuzey Amerika'nın geniş kesimlerinde ise parçalı Güneş tutulması görülecek.
Uzmanlar, tutulma gözlemlerinde hava koşullarının en büyük risk faktörü olduğuna dikkat çekiyor. Bir sonraki tam Güneş tutulması 2 Ağustos 2027'de güney İspanya, Kuzey Afrika, Suudi Arabistan ve Yemen'den izlenebilecek. ABD'de ise bir sonraki tam tutulma için 2033 yılına kadar, yalnızca Alaska'dan izlenebilecek olması bekleniyor.
Tam Güneş tutulmaları, bilim insanlarına Güneş'in dış atmosferi olan koronayı inceleme fırsatı sunuyor. Bu yılki tutulmada araştırmacılar, yüksek irtifa balonları kullanarak Ay'ın gölgesini ve tutulmayı görüntülemeyi hedefliyor. Amaçlardan biri, Albert Einstein'ın genel görelilik teorisini doğrulayan 1919'daki tarihi deneyi yeniden oluşturmak. Bilim insanları ayrıca, vatandaşları da atmosferdeki değişimleri ölçmek için basit cihazlar oluşturarak bilimsel çalışmalara katılmaya davet ediyor.
