Tunus'un Mennuba vilayetine bağlı El-Amri bölgesinde faaliyet gösteren 70 yaşındaki çiftçi Hasan eş-Şetivi, babasından devraldığı vasiyet doğrultusunda yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan atalık tahıl tohumlarını yeniden üretmeye devam ediyor.
Tunus yönetimi tarafından yüksek verim odaklı modern tohum çeşitleri teşvik edilirken, eş-Şetivi yerel türlerin iklim değişikliğine karşı daha dayanıklı olduğunu savunuyor. Çiftçi, tarlasında yetiştirdiği Biskri ve Cenah Hatife gibi yerel buğday çeşitlerini kullanarak geleneksel tarım mirasını sürdürüyor.
Atalık tohumların korunması sürecinde 2019 yılında devlet bünyesindeki Gen Bankası ile iş birliği yapıldığı belirtiliyor. Bu çalışmalar sonucunda 100'den fazla yerel buğday, arpa, mısır ve yem bitkisi çeşidine ulaşıldığı kaydediliyor. Eş-Şetivi, ithal tohumların 1990'lı yıllardan itibaren yaygınlaştığını ve kuraklık nedeniyle geleneksel yöntemlere dönüşün hızlandığını ifade ediyor.
Üretim modelinde kimyasal gübre kullanılmadığı ve tamamen organik yöntemlere başvurulduğu aktarılıyor. Bir hektar alanda 50 kilogram tohum ekimi yapıldığı, ithal çeşitlerde ise bu miktarın 220 kilograma kadar çıktığı belirtiliyor. Çalışmaların Kanada, ABD, İtalya ve Irak gibi ülkelerdeki araştırmacıların da ilgisini çektiği bildiriliyor.
Öte yandan, Tunus Ulusal Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü Genel Müdürü Münzir Bin Salim, enstitü tarafından geliştirilen 138 buğday ve arpa çeşidinin üreticilere sunulduğunu açıkladı. Bin Salim, 2025-2026 sezonunda piyasaya sürülen sertifikalı tohumların yüzde 80'inin enstitü menşeli olduğunu ve modern çeşitlerin gıda güvenliği açısından kritik rol oynadığını vurguladı.
