Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Nadir Karakulak, elektronik sigaraların kalp ve damar sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin kullanım anından itibaren başlayabildiğini belirtti. Bu ürünlerin, damarlarda daralmaya ve pıhtılaşmayı kolaylaştıran değişikliklere yol açarak kalp krizini tetikleme potansiyeli taşıdığını kaydetti.
Özellikle gençler arasında popülerleşen ve "puff" olarak bilinen elektronik sigaraların zararsız olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Karakulak, bu cihazların içerdikleri sıvıyı ısıtarak aerosol oluşturduğunu ifade etti. Bu aerosolün sadece su buharı olmadığını, nikotin, çeşitli kimyasal maddeler ve zararlı partiküller içerdiğini vurguladı.
Nikotinin stres hormonlarının salınımını artırarak kalp atış hızını yükselttiğini, kan basıncını artırdığını ve damarları daralttığını belirten Karakulak, bu durumun kalbin iş yükünü artırdığını söyledi. Elektronik sigara aerosolündeki bazı maddelerin, damarların iç yüzeyini kaplayan ve damar sağlığında kritik rol oynayan endotel hücrelerinin işlevini bozabileceğini aktardı. Uzun vadede bu etkilerin damar sertliği gelişimine katkıda bulunabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Elektronik sigara kullanımının, özellikle kalp ve damar hastalığı bulunan kişilerde risk oluşturduğuna işaret eden Karakulak, nikotinin neden olduğu kalp hızı ve tansiyon artışı, damar daralması ve kalbin oksijen ihtiyacındaki artışın, kalbin yeterince oksijen alamamasına yol açabileceğini dile getirdi. Bu nedenle elektronik sigaraların kalp krizini tetikleme potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Halihazırda kalp damar hastalığı olan bireylerde riskin çok daha yüksek olduğunu, kullanım sırasında veya hemen sonrasında kalp krizi gelişmesinin tıbben mümkün olduğunu sözlerine ekledi.
Karakulak, koroner damarlarda ani kasılma (spazm) ve pıhtı oluşumunun da kalp krizini tetikleyebileceğinin altını çizdi. Elektronik sigara aerosolündeki bazı maddelerin damar iç yüzeyinin işlevini bozarak ani pıhtı gelişimine yol açma potansiyeli bulunduğunu belirtti. Hızlı gelişen ve koroner damarı kritik seviyede tıkayan bir pıhtının kalp krizini tetikleyebileceğini ifade etti.
Pıhtılaşma açısından da endişe verici bulgular olduğunu aktaran Karakulak, bazı deneysel ve küçük ölçekli insan çalışmalarının, kanın pıhtılaşmasında görev alan trombositlerin aktivitesini artırabildiğini gösterdiğini söyledi. Bu durumun teorik olarak damar içinde pıhtı oluşumunu kolaylaştırdığı anlamına geldiğini belirtti. Bu etkilerin bazılarının kullanımdan sonraki ilk dakikalarda ortaya çıkabildiğini vurguladı. Elektronik sigaraların damarların daralmasına, damar iç yüzeyinin zarar görmesine ve pıhtılaşmayı kolaylaştırabilecek değişikliklere yol açabileceğini, bu nedenle kalp damar hastalığı bulunan kişilerde güvenli bir alternatif olarak görülmemesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Bilimsel yayınlarda, elektronik sigara kullanan 20'li yaşlardaki bireylerde kalp damarlarının tama yakın tıkandığı veya ani ritim bozukluğu gelişen vakaların bildirildiğini ancak bu bildirimlerin bireysel vakalara dayandığını ve kesin bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığını hatırlattı. Gençlerin elektronik sigaraları zararsız bir alışkanlık olarak görmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Karakulak, bu ürünlerin kalp ve damar sistemi üzerindeki bazı olumsuz etkilerinin kullanımın hemen ardından başlayabildiğini, uzun yıllar kullanılmalarının yaratacağı sonuçların ise henüz tam olarak bilinmediğini söyledi.
