Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK), 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin ardından oluşan maddi kayıplara karşı güvence sağlamak amacıyla 25 yılı aşkın süredir faaliyet göstermektedir. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler gibi büyük afetlere rağmen, Zorunlu Deprem Sigortası'nda (ZDS) hedeflenen sigortalılık oranına henüz ulaşılamadığı belirtildi.
DASK verilerine göre, Türkiye genelinde Zorunlu Deprem Sigortası'na sahip konut sayısı 11 milyon 700 bin 223'e ulaşırken, sigortalılık oranı yüzde 58 olarak açıklandı. Bu durum, konutların yaklaşık yüzde 42'sinin hala Zorunlu Deprem Sigortası'na sahip olmadığını göstermektedir.
Sigortalılık Oranlarında Bölgesel Farklılıklar
Sigortalılık oranlarında bölgeler arasında önemli farklılıklar gözlemlenmektedir. En yüksek oran, yüzde 65 ile Marmara Bölgesi'nde kaydedildi. Marmara'yı yüzde 64 ile Doğu Anadolu ve yüzde 63 ile Güneydoğu Anadolu bölgeleri takip etti. Ege ve Akdeniz'de oran yüzde 59 iken, İç Anadolu'da yüzde 51'e düştü. Zorunlu Deprem Sigortası'nın en düşük olduğu bölge ise yüzde 45 ile Karadeniz olarak belirlendi.
DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, depremlerin daha sık yaşandığı bölgelerde sigorta yaptırma eğiliminin daha yüksek olduğunu, buna karşın depremlerin daha seyrek görüldüğü bölgelerde poliçe yaptırma ve yenileme oranlarının düştüğünü ifade etti.
25 Yılda 867 Bin Hasar İhbarı
DASK'ın faaliyete başladığı 2000 yılından bu yana Türkiye genelinde 1397 hasar yapıcı deprem meydana geldi ve kuruma toplam 867 bin 275 hasar ihbarı ulaştı. En fazla hasar yapıcı deprem 175 ile 2020'de kaydedilirken, 2021'de 123 deprem yaşandı. Hasar ihbarlarının en yoğun olduğu yıl ise Kahramanmaraş merkezli depremlerin yaşandığı 2023 oldu. Bu yılda DASK'a 653 bin 81 ihbar yapıldı.
Kahramanmaraş Depremlerinde 39 Milyar Lira Ödeme
DASK'ın bugüne kadarki en büyük operasyonlarından biri, 6 Şubat depremlerinin ardından gerçekleştirildi. Demirkan, Kahramanmaraş depremlerinin ardından 9 ay içinde 540 bin dosyanın sonuçlandırıldığını ve toplam 39 milyar liralık hasar ödemesi yapıldığını açıkladı. Depremlerin yol açtığı toplam finansal zararın yaklaşık 104 milyar dolar olduğunu belirten Demirkan, bunun yaklaşık 5,5 milyar dolarının sigorta sektörü tarafından karşılandığını ve DASK'ın payının ise 1,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi.
DASK: Yüzde 58 Yeterli Değil
Türkiye'deki yüzde 58'lik sigortalılık oranının yeterli olmadığını vurgulayan Demirkan, hedeflerinin tüm konutları kapsama almak olduğunu söyledi. Demirkan, "Yüzde 100 sigortalılık oranı hedefimiz. Yüzde 58 bizim için yeterli bir seviye değil." ifadelerini kullanarak, sigorta havuzunun büyümesinin olası büyük depremlerde finansal koruma sağlayacağını belirtti.
DASK'ta Yapay Zeka Dönemi ve Kapsam Genişletme Planları
DASK, önümüzdeki 5 yıllık dönemde yapay zekayı kullanmaya hazırlanıyor. Kurum, olası bir deprem sonrasında hasarların daha hızlı ve doğru şekilde değerlendirilmesi için yapay zeka destekli süreçler üzerinde çalışıyor ve bu kapsamda birkaç pilot proje devam ediyor. Ayrıca, DASK'ın kapsamının gelecekte yalnızca depremle sınırlı kalmayıp, sel, dolu ve yangın gibi afetleri de kapsayacak Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) düzenlemesiyle genişletilmesi hedefleniyor.
Olası Marmara Depremi Kapasitesi
Olası Marmara depremine ilişkin DASK'ın mali kapasitesi hakkında da değerlendirmede bulunan Demirkan, mevcut kaynakların yeterli olduğunu belirtti. Demirkan, "Şu andaki kapasitemiz, olası bir Marmara depremini rahatlıkla karşılayacak seviyededir. Sigortalılarımız bu konuda müsterih olsun." dedi. Poliçelerdeki teminat tutarının enflasyona paralel olarak her ay arttığını hatırlatan Demirkan, vatandaşlara poliçelerini yaptırmaları ve süresi dolduğunda kesintisiz şekilde yenilemeleri çağrısında bulundu.
