Hematoloji Uzmanı Doç. Dr. Handan Çipil, mevsim geçişlerinde sıkça görülen yorgunluk ve halsizliğin altında yatan nedenlere dikkat çekti. Dinlenmeyle geçmeyen ve günlük yaşamı olumsuz etkileyen bu durumların kansızlık, vitamin ve mineral eksiklikleri veya hormonal rahatsızlıklardan kaynaklanabileceğini belirtti.
Demirin, vücutta oksijen taşınmasını sağlayan kırmızı kan hücrelerinin temel bileşeni olan hemoglobinin üretimi için kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Çipil, demir eksikliğinde hemoglobin seviyesinin düşerek kansızlığa yol açabileceğini açıkladı. Bu durumun dokulara ve beyne giden oksijen miktarını azaltarak halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, nefes darlığı, çarpıntı, soluk cilt ve üşüme gibi belirtilere neden olabileceğini ifade etti.
Çipil, özellikle siyah ve yeşil çayda bulunan tanen ve polifenollerin, bitkisel kaynaklı demirin vücut tarafından emilimini zorlaştırabildiğini söyledi. Bu nedenle demir eksikliği yaşayan kişilerin çayı, demir içeren öğünlerle birlikte veya hemen sonrasında tüketmemesi gerektiğini, çay ile öğün veya demir ilacı arasında en az 1-2 saatlik bir ara bırakılmasının faydalı olacağını belirtti.
Demir emilimini artırmak için üç temel öneride bulunan Çipil, şunları sıraladı: Bitkisel demir içeren besinlerin C vitamini kaynaklarıyla birlikte tüketilmesi, emilimi engelleyen içeceklerin öğünlerden ayrı zamanlarda içilmesi ve beslenmede farklı demir kaynaklarına yer verilmesi. Ayrıca, et, tavuk veya balık gibi hayvansal proteinlerin, aynı öğündeki bitkisel demirin emilimini de destekleyebileceğini ekledi.
Çocukların Temel Reis karakteri aracılığıyla ıspanakla güçlendiği algısına karşı bir açıklama yapan Çipil, beslenme mesajlarının tek bir besine odaklanmaması gerektiğini vurguladı. Maydanoz, kuru fasulye, nohut ve mercimek gibi baklagillerin de önemli bitkisel demir kaynakları olduğunu belirten Çipil, “Maydanoz, baklagiller ve tohumlar teknik olarak sebze sınıfında olmasalar da bitkisel demir kaynakları arasında ıspanaktan daha yüksek (porsiyon başına 6 mg - 8.8 mg) demir oranlarına sahiptir” dedi. Limonun içerdiği C vitamini ve sitrik asidin de bitkisel demir emilimini destekleyebileceğini sözlerine ekledi.
