ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın tırmandığı bir dönemde, barış müzakereleri için özel temsilcileri Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'i önce Rusya'ya, ardından Ukrayna'ya gönderdi.
Washington'dan uğurladığı temsilcileri hakkında açıklama yapan Trump, "İki harika müzakereci olan Steve Witkoff ve Jared Kushner'i gönderdim. Harika işler çıkardılar; biz de onları bir sonuç alıp alamayacağımızı görmek üzere oraya gönderdik. Bunu başarma ihtimalimiz yüksek olabilir. Beraberlerinde savaşı sona erdirecek bir teklif götürüyorlar," ifadelerini kullandı.
Witkoff ve Kushner, dün saat 13.00 sularında Moskova'daki Vnukovo Havalimanı'nın VIP konuk bölümüne indi. Alanda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in özel temsilcisi Kiril Dmitriyev tarafından karşılanan heyet, Kremlin'in tahsis ettiği araçla şehir merkezine hareket etti. Dmitriyev, sosyal medya hesabından ziyareti "Barışın elçileri burada" notuyla duyurdu.
Ancak kortej Kremlin'e yaklaşırken programda bir değişiklik yaşandı. Putin'in temsilcileri doğrudan kabul etmesi beklenirken, kortej ABD'nin Moskova Büyükelçiliği binasına yönlendirildi. Bu durum, Rusya tarafının görüşmeyi akşam saatlerine bırakma tercihi olarak yorumlandı. Trump'ın temsilcileri ABD elçiliğinde beklerken, Putin Moskova'nın kuruluşunun 879. yıl dönümü etkinliğine katıldı. Konuşmasında Putin, "Tüm problemler geçici. Zorlukların üstesinden gelinir. Kalıcı olan Moskova ve Rusya'dır," dedi ve Ukrayna savaşına değinerek, "Biz hedeflerimize barışçıl yoldan ulaşmayı elbette tercih ediyoruz. ABD Başkanı Trump ile 2025 yılında Alaska'da gerçekleştirdiğimiz ikili zirvede anlaştığımız temel ilkeler doğrultusunda barış sürecini görüşmeye hazırız," şeklinde konuştu.
Putin'in ABD'li temsilcilerle görüşmesi Kremlin Senato Sarayı'nda TSİ 20.00'da başladı ve 3 saatten fazla sürdü. Görüşmede Putin, Witkoff ve Kushner'i Moskova'da ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, "Bugün ele alacağımız durum basit değil. Görüşmeye başlamadan önce Trump'a şükranlarımı ve en iyi dileklerimi iletmenizi rica ederim," dedi. Putin, görüşmede Ukrayna'da çözüm sağlanmasına yönelik tüm seçenekleri ele almayı planladığını aktardı.
Diplomatik çabalara yönelik olumlu bir sinyal olarak, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD'li temsilcilerin bölgede bulunduğu süre boyunca 8 Eylül gece yarısına kadar ateşkes ilan ettiğini duyurdu. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da bu öneriye karşılık verdiklerini belirterek, "Başkan Putin benzer karar alarak önümüzdeki üç gün boyunca Kiev'e saldırı düzenlenmemesi emrini verdi. Karşı tarafın sözünü tutacağını umuyoruz," açıklamasını yaptı.
Witkoff ve Kushner'in Putin'e sunduğu teklifin detayları açıklanmasa da, Trump'ın bahsettiği "yeni teklifin" daha önce gündeme gelen Donbas'ın tampon bölge ilan edilmesi seçeneği olduğu belirtiliyor. Öneriye göre, Rusya ve Ukrayna cephe hattından 30 kilometre geri çekilecek ve boşaltılan bölge serbest ticaret bölgesi ilan edilecek. Tampon bölgede güvenliğin kim tarafından sağlanacağı ise belirsizliğini koruyor. Ukrayna yönetiminin, ABD'li temsilcilerin rotayı önce saldırıya uğrayan ülkeden başlatmasının daha dengeli olacağı görüşünü taşıdığı ve Putin'in temsilcileri kendi tezleri doğrultusunda ikna etmeye çalışacağı endişesini dile getirdiği belirtiliyor.
Bu diplomatik temaslar sürerken, Ukrayna'nın finansman ihtiyacının artması üzerine İsveç, Hollanda, İspanya ve Polonya, dondurulmuş Rus varlıklarının olası kullanımına ilişkin yeni yöntemlerin araştırılmasını talep etti. ABD'li ve Avrupalı finans-hukuk uzmanlarının oluşturduğu The Russian Transfer formülü, yaklaşık 210 milyar Euro'luk dondurulmuş Rus varlıklarının Belçika'daki Euroclear'dan çıkarılarak AB'nin kontrolündeki yeni bir emanetçi yapıya aktarılmasını öngörüyor. Ancak, Rus varlıklarının kullanımına ilişkin en büyük engel, Belçika'nın bu planın kendisini Rusya'nın misillemeleri ve ağır hukuki tazminat davalarıyla karşı karşıya bırakabileceği gerekçesiyle plana karşı çıkması.
