İran'da yaşanan gelişmeler, küresel piyasalarda stratejik ve nadir elementlerin fiyatlarında önemli dalgalanmalara neden oldu. Petrol yerine modern savaş sanayisinin temelini oluşturan bu elementler, yeni bir kritik cephe olarak öne çıktı.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının ardından tungsten, germanyum, lityum ve lantan gibi stratejik elementlerin fiyatlarında hızlı artışlar gözlemlendi. Bu elementler, günümüzdeki modern savaş sistemlerinin üretiminde vazgeçilmez bir rol oynamaktadır.
Dünya genelindeki nadir element üretiminin yaklaşık yüzde 60 ila 70'ini tek başına karşılayan Çin, bu dört elementin en büyük tedarikçisi konumunda bulunuyor. Patriot ve Tomahawk füzeleri, insansız hava araçları, gelişmiş radarlar ve yapay zeka destekli savunma sistemleri gibi birçok teknolojik ürünün üretiminde bu elementler kullanılmaktadır.
Uzmanlar, mevcut savaş ortamının küresel element piyasasında iki temel şoka yol açtığını belirtiyor. İlk şok, askeri talebin ani ve yoğun bir şekilde artmasıdır. ABD ve müttefiklerinin yoğun mühimmat tüketimi, stratejik elementlere olan talebi rekor seviyelere çıkardı. İkinci şok ise stratejik stok oluşturma yarışıdır. Büyük güçler, olası tedarik kesintilerine karşı nadir element rezervlerini hızla artırma yoluna gidiyor.
Çin'in güvenlik gerekçeleriyle bazı nadir element ihracatına kısıtlama getirmesi, Avrupa ve Batı ülkelerinde endişeleri artırdı. Avrupa Birliği, Çin'e olan bağımlılığını azaltmak amacıyla yeni tedarik kanalları oluşturma ve maden yatırımlarını değerlendirme çalışmalarını hızlandırdı. Stratejik elementler artık sadece sanayi hammaddesi olmanın ötesinde, askeri ve teknolojik gücün yeni sembolü olarak kabul ediliyor.
